Tin bóng đá

Đóng góp của các tiền vệ trung tâm ĐT Việt Nam tại VL3 World Cup: ‘Quang Hải, Hoàng Đức cực kỳ xuất sắc’

Nhằm tiếp tục thực thi sứ mệnh đem đến một góc nhìn học thuật hơn cho việc theo dõi và thưởng thức bóng đá Việt Nam, nhóm Nghiên cứu Bóng đá Việt chúng tôi cho ra đời nghiên cứu tiếp theo: nghiên cứu hoàn chỉnh về số đường chuyền lên và số lần thu hồi bóng của các tiền vệ trung tâm của đội tuyển Việt Nam tại toàn bộ vòng loại thứ 3 World Cup 2022.

Lý do nghiên cứu và cơ sở lý luận

Chúng tôi xin phép được mở đầu bằng việc xây dựng cơ sở lý luận cho nghiên cứu này. Trong bóng đá, tầm quan trọng của những đường chuyền lên (những đường chuyền có hình chiếu lên chiều dọc sân hướng về phía sân đối thủ) là khó có thể bàn cãi, và đã xuất hiện trong nhiều nghiên cứu khác. Những đường chuyền này có tác dụng đặc biệt quan trọng trong việc đánh giá màn trình diễn của các tiền vệ trung tâm. Song song với đó, khả năng thu hồi bóng cũng là một khái niệm quan trọng đã được nghiên cứu kỹ lưỡng, và được dùng để đánh giá hiệu quả của các tiền vệ trung tâm.

hoang-duc
Đóng góp của các tiền vệ trung tâm ĐT Việt Nam tại VL3 World Cup: ‘Quang Hải, Hoàng Đức cực kỳ xuất sắc’.

Mặc dù vậy, các nghiên cứu dạng này ở Việt Nam hầu như chưa được tiến hành.

Được truyền cảm hứng từ các sự phát triển trên, được thôi thúc bởi khát khao đưa ra một góc nhìn học thuật hơn về màn trình diễn của các tiền vệ trung tâm đội tuyển, và cũng là nhằm giải đáp những tranh cãi gần như không hồi kết về việc tiền vệ Việt Nam nào hay, tiền vệ nào kém, cầu thủ nào gánh tuyến giữa, cầu thủ nào trăm năm có một, chúng tôi công bố kết quả nghiên cứu một cách định lượng về thông số trên của các tiền vệ trung tâm đội tuyển tại vòng loại thứ 

Một số định nghĩa

Các tiền vệ trung tâm của đội tuyển được đề cập đến trong nghiên cứu này xếp theo thứ tự ABC là: Nguyễn Tuấn Anh, Đỗ Hùng Dũng, Nguyễn Hoàng Đức, Nguyễn Quang Hải, Phạm Đức Huy và Lương Xuân Trường. Các tiền vệ trung tâm có thời gian ra sân quá ít (dưới 25’) là Trần Minh Vương, Nguyễn Đức Chiến sẽ không được đề cập. Phan Văn Đức, một cầu thủ có thi đấu vị trí này ở vòng loại 2 cũng không được đề cập, do bản đồ nhiệt của anh cho thấy anh đã thi đấu ở một vai trò khác trong chiến dịch này.

Chúng ta nhắc lại ngắn gọn một số khái niệm.

Chuyền lên

Để chặt chẽ, chúng tôi sử dụng một cách tiếp cận phổ biến như sau, vốn đã được Gudberg và nhiều nhà nghiên cứu số liệu đề cập trong các công trình của mình . Sân bóng được chia làm 6 vùng theo chiều lớn hơn. Trong đó ngang với vòng cấm là 1 vùng, từ vạch 16m50 đến giữa sân chia làm 2 vùng. Một đường chuyền thành công của cầu thủ được tính là đường chuyền lên nếu như nó vượt qua ranh giới giữa 2 vùng (ví dụ từ vùng 1 qua vùng 2, hoặc vùng 3, vân vân).

Thu hồi bóng

Chúng tôi tính số lần thu hồi bóng là tổng các lần xoạc bóng, cắt đường chuyền, thu hồi bóng, ngăn chặn thành công.

Phương pháp:

Tất cả các số liệu dưới đây đều được lấy từ nguồn ở AFC như [8],[9],… Từ trang web này, mỗi trận chúng tôi đếm số đường chuyền lên thành công của mỗi tiền vệ, và cộng lại.

Khi biểu diễn kết quả, trục hoành thể hiện số lần thu hồi bóng thành công. Trục tung thể hiện số đường chuyền lên. Kích thước các vòng tròn ứng với mỗi cầu thủ tỷ lệ với số phút thi đấu của cầu thủ này ở vòng loại 3.

Kết quả và nhận xét:

quang-hai
Quang Hải là một trong những viên ngọc quý của bóng đá Việt Nam.

–  Hai cầu thủ thi đấu nhiều nhất và có các chỉ số cũng vượt trội nhất là Hoàng Đức và Quang Hải. Hoàng Đức thi đấu 675 phút, có 82 đường chuyền lên và 70 lần thu hồi bóng, trong khi Quang Hải thi đấu 891 phút, có 65 đường chuyền lên và 66 pha thu hồi bóng. Nhìn vào đồ thị và các số liệu này, có thể hiểu được tại sao họ lại là trụ cột đội tuyển. Như vậy, hoá ra đóng góp vào cả phòng ngự lẫn tấn công của Quang Hải và đặc biệt là Hoàng Đức vượt hơn hẳn các tiền vệ khác, mặc dù hai anh thường hay bị chỉ trích là chỉ biết tấn công mà không biết phòng ngự.

– Hùng Dũng và Tuấn Anh có thời gian thi đấu gần bằng nhau. Tuy nhiên, có thể thấy số đường chuyền lên của Hùng Dũng trội hơn hẳn Tuấn Anh (40 so với 18), trong khi Tuấn Anh có nhiều pha thu hồi bóng hơn (39 so với 21). Mặc dù quan niệm thông thường của số đông người hâm mộ cho rằng Tuấn Anh là tiền vệ tấn công hào hoa, còn Hùng Dũng là công nhân phòng ngự, nhưng số liệu lại cho thấy điều ngược lại.

– Xuân Trường và Đức Huy là hai cầu thủ tương đối ít được sử dụng ở vòng loại. Số liệu cho thấy họ cũng rất cố gắng trong việc thu hồi bóng và chuyền lên.

– So với vòng loại 2, có thể thấy các tiền vệ trung tâm được thi đấu nhiều nhất đã có sự thay đổi, cụ thể là vai trò của Hoàng Đức – từ cầu thủ dự bị đã trở thành trụ cột, trong khi vai trò Tuấn Anh trở nên kém quan trọng hơn.

Nếu tính số đường chuyền lên và số pha thu hồi bóng trong mỗi 90 phút, thì có thể thấy như sau:

– Hoàng Đức và Hùng Dũng là hai cầu thủ chuyền lên nhiều nhất với 10,9 và 10,6 đường chuyền trung bình mỗi 90 phút. Tiếp đó là Quang Hải (6,6) và Tuấn Anh. Ở đây chúng ta không xét đến Xuân Trường và Đức Huy, do số phút thi đấu ít hơn 4 cầu thủ trên quá nhiều.

– Về số pha thu hồi bóng trung bình, thì nhiều nhất là Tuấn Anh và Hoàng Đức (tương ứng là 9,4 và 9,3).

– Thống kê làm chúng tôi ngạc nhiên hơn cả vẫn là thống kê về khả năng chuyền bóng của Tuấn Anh. Với con số 4,3 pha chuyền bóng lên thành công trung bình mỗi 90 phút, tổng số đường chuyền lên của anh thua cả Xuân Trường (dù có thời gian thi đấu gấp gần 3 lần).  Không bất ngờ khi nhiều khán giả có ấn tượng Tuấn Anh toàn chuyền về. Đây quả là một điều đáng ngạc nhiên nếu biết rằng Tuấn Anh luôn được ca ngợi là một tài năng hiếm có của bóng đá nước nhà, một tiền vệ nghệ sĩ có khả năng đáng kinh ngạc, tư duy vượt trội, trăm năm có một, chuyền bóng giỏi bậc nhất Việt Nam. 

Kết luận

Vòng loại 3 World Cup đương nhiên là một mốc lịch sử của bóng đá Việt Nam. Các trận đấu với những đội tuyển mạnh nhất châu Á đã cho khán giả thấy được thực lực của các cầu thủ. Trong số các tiền vệ trung tâm, các số liệu thống kê vòng loại 3 đã dẫn trong bài viết cho thấy đóng góp vượt trội cả về tấn công cũng như phòng ngự của Quang Hải và Hoàng Đức – hai cầu thủ xuất sắc nhất Việt Nam năm 2021.

Các số liệu thống kê này cũng cho thấy sự khác biệt rất lớn với một số quan điểm phổ biến của người hâm mộ cũng như truyền thông, đặc biệt là khả năng chuyền bóng của Tuấn Anh. Điều này cho thấy tiềm năng của cách tiếp cận thống kê số liệu trong đánh giá các cầu thủ Việt Nam là rất lớn và cần tiếp tục phát huy trong tương lai.

Tác giả: Nguyễn Linh/nhóm Nghiên cứu Bóng đá Việt